Uitgelicht
Fietsstad Rotterdam: gezonde, leefbare straten voor iedereen

Fietsstad Rotterdam: gezonde, leefbare straten voor iedereen

Landelijke Fietsersbond

De wind in de rug
Als er één Nederlandse stad gewend is aan verandering, is het wel Rotterdam. De stad vindt zichzelf steeds opnieuw uit, zonder de eigen identiteit te verliezen. Net als andere wereldsteden zoekt Rotterdam naar manieren om de stad te verbeteren en toekomstbestendig te maken. Rotterdam is een stad in transitie. De urgentie is duidelijk. Door de groei van de stad, het toenemende probleem van obesitas, vergrijzing, klimaatverandering en de druk op overheidsbudgetten is afwachten geen optie. Nu ook wethouder Pex Langenberg de wens heeft uitgesproken om van Rotterdam een fietsstad te maken, is het duidelijk dat er interessante tijden aanbreken voor fietsliefhebbers, maar eigenlijk voor iedere Rotterdammer.

Dat de fiets als oplossing wordt gezien voor verschillende uitdagingen, verbaast ons uiteraard niet. Dit jaar bestaat de Fietsersbond 40 jaar, en is opgericht toen in de jaren 70 ook in het fietsland Nederland de auto het alleenrecht op de publieke ruimte leek te krijgen. In alle Nederlandse steden werden plannen gesmeed voor brede autowegen dwars door de stad heen, maar met name in Rotterdam werden deze plannen ook uitgevoerd. Onze lokale afdeling zet zich al jaren vrijwillig in om de fietsinfrastructuur in de stad te verbeteren. Met mooie resultaten, maar zeker voor fietsers is het fijn om eens de wind in de rug te hebben, zoals momenteel het geval is.

Een visie van buiten
Vorig jaar organiseerden we samen met het Rotterdam wielermagazine Soigneur op Katendrecht het fietsevent FietsFest. We vierden er de Nederlandse fietscultuur, want voor de meeste Nederlanders is fietsen zo normaal, dat de voordelen van de fiets vaak over het hoofd worden gezien. In het buitenland wordt er op een nieuwe en vaak verfrissende manier naar de fiets gekeken. Frisse ideeën en een blik van buiten zijn van belang voor Rotterdam om de stad te verbeteren en toekomstbestendig te maken.

Daarom fietsten we afgelopen juni samen met Gil Peñalosa, een afvaardiging van de Gemeente Rotterdam en de Fietsersbond, ondernemers en stadsliefhebbers door Rotterdam. De Colombiaan Gil Peñalosa is één van de meest vooraanstaande urban planners gespecialiseerd in de leefbaarheid van steden. Momenteel woont hij in Canada waar hij 8-80 Cities oprichtte; een organisatie die zich inzet voor leefbare steden waarin alle inwoners zich ongeacht hun leeftijd prettig kunnen bewegen. Peñalosa was onder de indruk van een ‘autostad’ waar 25% van de dagelijkse ritten op de fiets plaatsvindt. Natuurlijk, vergeleken met andere Nederlandse steden moet er nog veel gebeuren, maar volgens Peñalosa kan juist Rotterdam veel buitenlandse steden inspireren.

Van autostad naar fietsstad?
Rotterdam is qua binnenstedelijke structuur anders dan andere Nederlandse steden. Misschien zijn vergelijkingen met steden als Groningen, Utrecht en Amsterdam daarom weinig zinvol. Rotterdam moet van eigen kracht uitgaan, niet te veel naar andere Nederlandse steden kijken en zelf excellentie nastreven. De wens om in 2018 mee te doen aan de Fietsersbond Fietsstadverkiezing laat vooral de enorme ambitie zien die Rotterdam heeft. Om de stad klaar te maken voor de toekomst moet worden ingezet op wandelen en fietsen, waarbij de plek van de auto in de stad verandert. Er moeten keuzes gemaakt worden tussen vervoersmiddelen, maar de belangrijkste keuze gaat toch vooral om welk soort stad we willen creëren.

De fiets is een ‘stadsmaker’ die op verschillende terreinen voordelen biedt. Net als andere wereldsteden is Rotterdam op zoek naar manieren om kwalitatieve publieke ruimte te creëren, door onder andere in te zetten op city lounges. Met Peñalosa pleiten we voor publieke ruime waarin mensen ongeacht leeftijd en sociale status zich prettig en veilig voelen. Steden komen juist tot leven door publieke ruimte waar mensen elkaar kunnen ontmoeten, zoals in parken. Zo ontstaat een stad op een sociaal schaalniveau, waarin mensen naar elkaar toe bewegen door te lopen, te skaten, en te fietsen. Daarnaast is een investering in de fiets ook een investering in gezondheid. In een fietsstad is de luchtkwaliteit en verkeersveiligheid hoger en zijn de mensen gezonder. Maar de fiets is ook belangrijk voor de lokale economie van Rotterdam. Fietsers geven op jaarbasis meer uit dan automobilisten en zijn zo essentieel voor de middenstand.

Fietsen op Zuid: een nieuwe fietscultuur
Fietsstad Rotterdam is vooral een inclusieve stad, waar iedereen meetelt en mee kan doen. Fietsen, wandelen en aantrekkelijke buitenruimten zijn middelen. Succesvolle steden waar mensen gezond en gelukkig samenleven zijn het resultaat. Samen met de Gemeente Rotterdam doet de Fietsersbond onderzoek en aanbevelingen om het fietsgebruik in Rotterdam Zuid te verhogen. Het fietsgebruik op Zuid ligt namelijk in vergelijking met de rest van de stad laag. Zuid kampt daarnaast met een groot aantal sociale uitdagingen. Zuid heeft ook een hele jonge bevolking die bruist van de creativiteit. Het stimuleren van het fietsgebruik op Zuid is geen doel op zich. Het is een middel om de leefbaarheid, bereikbaarheid en concurrentiekracht van Rotterdam Zuid te versterken.

Het is goed nieuws voor alle Rotterdammers dat de gemeente meer gaat inzetten op de fiets. Dus doe mee en laat van je horen. De fiets brengt mensen niet alleen van a naar b, maar vooral naar elkaar toe.

Hugo van der Steenhoven & Jorn Wemmenhove

Reageer